Nederlandse Zendingsraad
Eenheid in Zending

Meer nieuws

Oasedag over motivatie

maandag, 13 november

Onderweg naar Emmaüs

donderdag, 9 november

Vacatures

dinsdag, 26 september
Bekijk nieuws

Actueel

Open kerk voor de buurt

Hoe krijg je mensen de drempel van het kerkgebouw over? Overal in Nederland proberen lokale kerken tijdens Kerkennacht mensen te verleiden de sfeer te komen proeven. Blijf vooral bij jezelf, adviseert taakgroeplid ds. Ton van Prooijen aan kerken die meedoen. 

Waar komt het idee van Kerkennacht vandaan?

Bert Kuipers, predikant van de Laurenskerk in Rotterdam, nam het idee mee vanuit het buitenland. In Duitsland, Oostenrijk en Tsjechië worden al langer kerkennachten georganiseerd. Nadat lokale kerken, onder andere in Rotterdam en Utrecht, ermee waren begonnen, werd de Kerkennacht vanaf 2011 een landelijk evenement dat tweejaarlijks wordt gehouden. Zo kunnen mensen uit wijk of stad op een laagdrempelige manier een kerk binnenlopen.

Wat is het voornaamste doel?

Het is de bedoeling dat kerken iets van zichzelf laten zien. Daarom was het thema in 2015: 'Kerk Binnenste Buiten', letterlijk iets uit de kerk buiten zetten en het plein erbij betrekken. Zo kun je mensen op allerlei verschillende manieren kennis laten maken met wat er in de kerk geloofd en beleefd wordt. Natuurlijk kan er ook aandacht zijn voor de kerkschatten en de glas-in-loodramen, zolang dit maar verbonden wordt met wat er in de gemeente gebeurt. 

Wie doen er mee?

In 2015 deden circa 300 kerken uit ongeveer 70 plaatsen mee aan Kerkennacht, verspreid over het gehele land. Er zijn grote steden, zoals Utrecht, waar diverse kerken meedoen met een breed programma, in 2015 rondom de start van de Tour, maar er zijn ook dorpen waar een of twee kerken open zijn, met een beperkter aanbod, bijvoorbeeld een muziekevenement. Het is bewust een oecumenisch evenement, daarom is het bestuur van Kerkennacht een taakgroep van de Raad van Kerken geworden. Door samenwerking tussen kerken ontstaan vaak bijzondere dwarsverbanden, waardoor zij elkaar later ook gemakkelijker weten te vinden.

Voor wie wordt de Kerkennacht georganiseerd?

Niet alleen voor de eigen kring, juist mensen van andere kerkgenootschappen en mensen die anders niet in een kerk komen, zijn een verrijking. In hoeverre het lukt om die binnen te halen, hangt af van wat je organiseert. Een koor spreekt mensen van buiten meestal minder aan dan bijvoorbeeld het Groots Utrechts Kerkdictee en de Preek van de Leek door een bekende Nederlander, die wel veel mensen trekken. Een ander voorbeeld is een gemeente die voorbijgangers een kaarsje aanbood om vervolgens binnen naar een koor te luisteren.

Waarom komen de mensen? Voor het gebouw of voor de sfeer?

Voor het programma. Als je iets te bieden hebt, maakt het niet zoveel uit of het gebouw monumentaal is of modern. Een Oosters - Orthodoxe kerk, die niet vaak open is voor publiek, trekt daarom juist weer wel mensen. 

Kunt u bijzondere ervaringen beschrijven uit eerdere Kerkennachten? 

In Utrecht konden mensen tijdens de start van de Tour de France hun fiets laten zegenen door een pastoor. In Den Haag werd een sprookjesachtige boottocht gehouden waarbij regelmatig werd aangelegd op plekken in de stad waar een pastoor vertelde over zijn werk of een koor stond te zingen. Zo werden verschillende vormen van kerk zijn op straat uitgebeeld. In Breda, waar ik zelf predikant ben, werd in de protestantse Laurentiuskerk een Armoededebat met lokale politici gehouden. Ook niet - kerkelijke politici gingen over hun drijfveren praten, wat het gesprek meteen verdiepte. Dit sloeg over op het publiek. 

Wat zijn reacties van deelnemers?

Vaak positief, vooral vanwege het ongedwongen karakter. Bezoekers zeggen regelmatig altijd al eens in de kerk te hebben willen kijken, want ze zijn er vaak nog nooit geweest. Uit de lokale gemeenten horen we onder meer dat ze het fijn vinden dat ze dit als kerken samen kunnen doen. Wat ook meespeelt is dat het een landelijk event is, dat is goed voor de uitstraling. 

Wat is het thema van 2017?

Dat is: 'Meer dan een dak'. De kerk is niet zomaar een dak boven een gebouw, daaronder gebeurt van alles. Dat willen we naar buiten brengen. De lokale kerken mogen dit overigens zelf invullen, het is een breed thema dat veel mogelijkheden biedt. Kerkennacht is dit jaar gepland op 23 tot 25 juni.

Hebt u tips voor lokale kerken?

Blijf bij jezelf, ga je niet forceren om dingen anders te doen. Zoek partners, andere kerken in de buurt. Stem programma's op elkaar af, zodat je niet elkaars publiek wegtrekt. Stop het programma ook niet te vol, maar laat ruimte voor elkaar ontmoeten, samen koffie drinken en het stellen van vragen. Creëer sfeer. 

Hoe verleid je mensen om binnen te komen?

Een lokale aanpak blijkt het beste te werken. Kerken mobiliseren zelf mensen uit het eigen netwerk om te komen en zoeken publiciteit via lokale media en sociale media. De landelijke taakgroep stelt wel een logo ter beschikking en een thema. Verder hebben we dichter en Rooms - Katholiek diaken Rob van Uden gevraagd om op het thema van 2017 een gedicht te schrijven. Wessel van Wanrooij maakte er een film van drie minuten bij, om de Kerkennacht extra te promoten. Je moet wel naar buiten willen treden om mensen van buiten naar binnen te laten komen. 

Overgenomen uit CW, hét christelijk opinieblad van Nederland, Mei 2017. Artikel geschreven door Rob den Boer.