Nederlandse Zendingsraad
Eenheid in Zending

Meer verdieping

Uitgelicht: Christopher J.H.Wright

woensdag, 3 oktober 2012
Bekijk verdieping

Weblog: Wittenberg 2017

donderdag, 17 augustus

Lutherbier, Lutherbadeendjes, sokken met het opschrift “Hier sta ik, ik kan niet anders”, speeldoosjes die “Een vaste burcht” spelen, t-shirts, glazen met Luthers beroemde theologische citaat “Wie geen bier heeft, heeft niets te drinken”, Lutherpennen, Lutherkoekjes……… En voor wie zijn geld echt goed wil besteden, zijn er uiteraard ook reproducties van een aflaatbrief uit Luthers tijd te koop. Wie dit jaar in Wittenberg is, kijkt zijn ogen uit. En vraagt zich af, of er misschien niet weer een kleine Reformatie nodig is.

Weblog: Wittenberg 2017

Naast de goed gevulde winkels zijn er ook allerlei activiteiten en tentoonstellingen te bezoeken. Van cabaret tot orgelconcerten, van tochten door Wittenberg bij nacht tot informatie over Luthers leven, alles is er.

Ook de Evangelische Kirche Deutschland (EKD) is op vele manieren aanwezig. Elke dag zijn er kerkdiensten of gebedsgroepen. Tot onze verwondering zat zelfs op een warme doordeweekse zomeravond de grote kerk waar Luther zelf ooit preekte, vol mensen (waaronder meerdere jongeren) voor een traditionele Lutherse kerkdienst. Daarnaast zijn er lezingen en gespreksgroepen en is er een grote “Wereldtentoonstelling Reformatie” met door het hele centrum heen stands en activiteiten.

Maar ook op andere manieren probeert de EKD mensen te trekken. Zo is er een reuzenrad, dat deel uitmaakt van het pastoraatsgedeelte van de wereldtentoonstelling. Volgens de EKD moet je in het contact met God soms een vertrouwensdrempel over en het geven van dat vertrouwen moet je leren. “Het reuzenrad zal de school van het vertrouwen aan het eigen lichaam ervaarbaar maken. Bezoekers ervaren de wind, genieten van het uitzicht, voelen de lichtheid. (…) Met de tocht in een gondel van het reuzenrad veranderen van het ene op het andere moment de perspectieven op hemel en aarde. Lichamelijk wordt het echt ervaarbaar wat het betekent als zwaarte in lichtheid veranderd wordt.”

Het klinkt wat zweverig. We lieten daarom het reuzenrad links liggen en bezochten een andere “attractie”, die ons nogal bizar leek: de zegenrobot (BlessU-2), waarover we in Nederland al gehoord hadden. Deze zegenrobot is te vinden in het “Moments of Blessing” parcours van de wereldtentoonstelling. De robot wordt begeleid door een vrijwilliger van de EKD, die uitleg geeft over de werking en vervolgens ook in gesprek gaat met de bezoekers. Bij de robot kan er gekozen worden uit zeven talen (geen Nederlands), een mannelijke of vrouwelijke stem en het soort zegen dat je wilt ontvangen (bijvoorbeeld een traditionele of een ter bemoediging). Na het maken van de keuze tilt de robot zijn armen op, gaan er  felle lampjes branden in zijn handpalmen en wordt de zegen uitgesproken. Vervolgens kan je ervoor kiezen of je hem ook geprint wil hebben. Zo ja, dan komt er een soort bonnetje met de zegen eruit (de robot is gebaseerd op een pinautomaat), dat door de vrijwilliger op een kaart met een foto van de robot geplakt wordt. De robot “kent” meer dan veertig Bijbelverzen die als zegen door hem uitgesproken kunnen worden.

De vrijwilligster vertelde, dat wij niet de enigen zijn die sceptisch zijn over deze manier van zegenen. Daarnaast komt ze echter ook mensen tegen die er door geraakt worden, ook mensen die weinig of niets met de kerk hebben. De robot is wat haar betreft vooral ook een goede aanleiding om met mensen in gesprek te komen. Met alle aandacht ervoor, ook in de pers, is ze daarom blij. Het project is ook bedoeld om mensen aan het denken te zetten over de betekenis van zegen en de groeiende digitalisering en kunstmatige intelligentie.

Aan het denken zet het zeker. Nu we weten dat de robot vooral gebruikt wordt om met mensen in gesprek te komen, maakt dat het geheel iets minder bizar dan (zoals we dachten) alleen een apparaat dat na een paar klikken de gewenste zegen uitspreekt. Maar theologisch zijn er nog wel heel wat vragen te stellen. Maakt een paar keuzes intoetsen op een apparaat dat vervolgens een Bijbeltekst uitspreekt, dat tot een zegen? Hoe spreekt God tot mensen? Wat is de rol van mensen in het geven van Gods zegen? Is dit een goede manier om als kerk met mensen in gesprek te komen? Wordt zegen zo niet gereduceerd? 

Met deze vragen stortten we ons weer in het gewoel van de commerciële kant van de Reformatie in de winkelstraat - om daar in een winkelpand een ruimte van het “Evangelisch Missionswerk” te vinden. Een plek van weldadige rust. Een predikant heet ons welkom en wijst ons op hun bijdrage aan 500 jaar Reformatie: informatie over Sola Gratia, Sola Fide, Sola Scriptura en Solus Christus (digitaal en interactief) en daarnaast materiaal om met moslims in gesprek te gaan over het geloof en geloofscursussen voor geïnteresseerden. Hij geeft aan, dat ook al staat Luther nu zo centraal, het niet om Luther gaat, maar om de inhoud van het geloof. Dat is wat ze hier proberen door te geven.

Het is veel minder spectaculair dan een robot of reuzenrad, voor sommigen saai misschien, maar deze ontmoeting beantwoordt uit zichzelf al wel een paar van de vele vragen die we hadden: ja, het gaat om de inhoud en die moet centraal staan. En daarover praten met een mens is tot grotere zegen dan een digitale.

 

Foka van de Beek

Reacties (1)

Elly19 augustus, 10:39
Dank je wel, Foka, voor dit heldere verslag waarin ervaringen opnieuw tot leven komen en dringen tot nadenken om uit te komen bij de Ene, bron van zegen voor sámen leven.

Reageer op deze blog


Verplicht maar verborgen