Op NieuwWij.nl schrijven Francine Maessen en Peter-Ben Smit een portret van de van Iglesia Filipina Independiente, een ongewone kerk die geboren is uit de Filippijnse dekoloniale beweging, al lang voordat de naoorlogse dekoloniasatie plaatsvond. Hieronder enkele fragmenten uit het artikel.
Bij enthousiasme over een kerk zich tooit met de wapenspreuk ‘voor God en vaderland’ en de nationale vlag liturgisch ingepast heeft, zullen de wenkbrauwen van veel lezers van Nieuwwij.nl omhoog gaan. Toch is de Iglesia Filipina Independiente (IFI), de Onafhankelijke Filipijnse Kerk, een bijzonder inspirerende gemeenschap, vinden Francine Maessen en Peter-Ben Smit. De kerk staat voor sociale gerechtigheid, biedt vrouwen een grote rol en komt op voor mensenrechten. “Vanuit Nederland is men geneigd te zeggen: is dit niet te politiek? De IFI zou terugvragen: wegkijken en zwijgen bij onrecht, hoe politiek is dat wel niet?”
(…) Op een vergadering van vakbonden in de hoofdstad Manila werd op 3 augustus 1902 een nieuwe kerk uitgeroepen: de Iglesia Filipina Independiente. Dit is op zich al uniek: hoeveel kerken zijn er door linkse, zelfs anarchistische georiënteerde vakbonden geïnitieerd? Spannender wordt het nog wanneer je ziet wie ze uitnodigden om de leiding van deze nieuw kerk op zich te nemen. Dit was de Filipijnse priester Gregorio Aglipay (1860-1940) die tijdens de revolutie eerst actief was geweest in het opzetten van kerkelijk leven in bevrijd gebied en vervolgens zelf de wapens opgenomen had en als guerrillero aanvoerder een behoorlijke reputatie opgebouwd had.
Hoeveel kerken zijn er door linkse, zelfs anarchistische georiënteerde vakbonden geïnitieerd?
Hier komen dingen op een aparte manier samen: een overduidelijk linksgeoriënteerde beweging roept een onafhankelijke kerk uit en nodigt een vrijheidsstrijder uit om hier de leiding van op zich te nemen. Het geheel lijkt een experiment en wil dat ook zijn. De nieuw uitgeroepen kerk begint allerlei dingen uit te proberen: democratische structuren in de kerk, bijvoorbeeld, en een gemeenschap van goederen, maar ook het vieren van verlossing als de bevrijding van Gods volk – ook de vorm van het volk van de Filippijnen.
(…) Tenslotte en het meest fundamenteel gaat het steeds hierom: verlossing is bevrijding, dus ook bevrijding uit koloniale verhoudingen (dus past een vlag en een volkslied in de liturgie), uit nepotisme en vriendjespolitiek van een kleine clique zoals die op de Filippijnen bestond en bestaat (dus kiest een kerk voor democratische structuren), en uit economisch onrecht (en dus probeert een kerk gemeenschap van goederen uit) en dat alles in een herkenbaar katholiek en sacramenteel kader want de kerk is en blijft de katholieke kerk van het land (ook wanneer er ook nog een grote Rooms-Katholieke Kerk is natuurlijk).
Het volledige artikel is te lezen op NieuwWij.nl. De foto is overgenomen met toestemming.