Er zijn wereldwijd ongeveer 3,7 miljoen kerken die momenteel functioneren zonder een opgeleide voorganger. De Mission Commission van de World Evangelical Alliance spreekt in een artikel over een urgente crisis voor de sterk groeiende kerken in het Mondiale Zuiden: Hoewel het aantal nieuwe gelovigen en lokale kerken in een ongekend tempo blijft stijgen, blijft de ontwikkeling van de theologische en pastorale competenties van leiders gevaarlijk achter. Deze discrepantie tussen de omvang van de oogst en de voorbereiding van degenen die voor de oogst zorgen, is een belangrijke uitdaging van onze tijd.
Niet-denominationele groei
De ware omvang van dit gebrek aan geschoold leiderschap werd met verbluffende duidelijkheid aan het licht gebracht tijdens de Algemene Vergadering van de Wereld Evangelische Alliantie (WEA) in 2025 (GA2025) in Seoul, Zuid-Korea. Afgevaardigden en onderzoekers presenteerden gegevens die de wereldwijde gemeenschap schokten: meer dan 90% van de predikanten die momenteel in Afrika werkzaam zijn, en vergelijkbare percentages in andere snelgroeiende regio’s van de Derde Wereld, hebben geen gestructureerde of gecertificeerde Bijbelse of theologische opleiding genoten. Voor degenen binnen denominaties die een grondige opleiding vereisen vóór de ordinatie, lijkt dit cijfer misschien schokkend, maar de snelle groei van de Kerk in de Derde Wereld is doorgaans niet-denominationeel. Nieuwe kerkstichtingen en christelijke bewegingen zijn snel gegroeid buiten de traditionele evangelische (voornamelijk Anglo-Europees-Amerikaanse) denominaties. We leven in een tijdperk waarin toestemming van de bestaande gevestigde kerk niet langer vereist is voor het vormen van een nieuwe gemeenschap.
Noodsituatie
De Mission Commission ziet deze “90%-crisis” als een wereldwijde kerkelijke en missionaire noodsituatie. Het wijst erop dat de overgrote meerderheid van ’s werelds snelstgroeiende gemeenten wordt geleid door mensen die, ondanks hun oprechte geloof, duidelijke interpretatie van de Schrift en opofferende roeping, de essentiële theologische basis en vaardigheden voor de bediening missen die nodig zijn om op lange termijn geestelijk gezond te blijven – voor zichzelf en voor degenen die zij leiden. Het artikel van de Mission Commission benoemd een aantal kritieke consequenties voor het gebrek aan opleiding: syncretisme, verspreiding van welvaartstheologie, misinterpretatie van de Bijbel, kwetsbaarheid voor verdeeldheid en moreel compromis en onvermogen om nieuwe gelovigen tot diepe geestelijke groei te begeleiden.
Systemische crisis
Het artikel benadrukt dat deze crisis niet het gevolg is van een gebrek aan roeping, intelligentie of passie bij de onopgeleide leiders: de crisis is volledig systemisch. Onze methoden voor het geven van theologische opleidingen zijn er niet in geslaagd zich aan te passen aan de geografische, economische en culturele realiteit van deze leiders. Het traditionele seminarie-model, gekenmerkt door residentiële, voltijdse en kostbare, academisch rigoureuze studie, is ontworpen voor een context die niet langer representatief is voor de meerderheid van de wereldwijde Kerk. Deze systemische mismatch wordt gedefinieerd door drie belangrijke barrières: financiële beperking, gebrek aan toegankelijkheid, en inflexibele academische structuren. Juist de mensen die we moeten opleiden – de lokale predikanten, de kerkplanters en de mensen die naast hun reguliere baan ook nog een andere baan hebben – kunnen zich simpelweg niet veroorloven om de daarvoor bestemde opleidingsinstituten te bezoeken. In die zin is traditionele theologische opleiding een elitaire bezigheid, alleen weggelegd voor een bevoorrechte minderheid. Veel te weinig voor de behoeften van de wereldwijde kerk van vandaag.
Gedecentraliseerde opleidingsmodellen
De GA2025 van de WEA heeft een krachtige oproep gedaan aan de wereldwijde kerk om een ”nieuwe theologische opleiding” te omarmen, een paradigmaverschuiving die afwijkt van het institutionele model “kom naar ons toe” en overgaat naar een missionair model “ga naar hen toe”: als de wereldwijde kerk moedig kiest voor gedecentraliseerde, toegankelijke en gemeenschapsgerichte opleidingsmodellen, met een degelijk beoordelings- en certificeringssysteem, is een andere toekomst mogelijk. In dit scenario ontvangt elke dorpsdominee voortdurende, contextuele Bijbelse training in zijn of haar eigen taal.
Op 24 maart 2026 houdt de WEA Mission Commission een 90m minuten online forum over dit thema onder de titel “Reimagining Pastoral Training: The 90% Crisis”.