Generatie Z is een veelbesproken generatie: digitaal, grenzeloos, somber en onrustig, maar ook onbevangen tegenover spiritualiteit. Er zijn sterke signalen dat we in het seculiere Westen bij Gen Z (geboren in 1997–2012) openheid zien groeien voor het christelijk geloof. Op zendingsraad.nl verscheen een nieuwe editie van het digitale magazine TussenRuimte, dat probeert dit Gen Z verschijnsel in intercultureel perspectief te bekijken.
Dit artikel van Willem van der Deijl is een introductie op het TussenRuimte-thema van maart 2026 en verscheen eerder in Confessioneel Credo.
In allerlei landen op andere continenten kwamen jongvolwassenen het afgelopen jaar in beweging tegen onrecht en corruptie. Gen Z is wereldwijd in aantallen de grootste generatie: ze telt ongeveer een derde van de bevolking, in het Mondiale Zuiden nog meer. Deze generatie drukt dus ook haar stempel op de groeiende kerk in het Zuiden. In TussenRuimte probeerden we dichter bij huis in beeld te krijgen wat er gebeurt op het interculturele snijvlak van Gen Z en de kerk. In deze bijdrage een korte impressie van drie van de artikelen uit TussenRuimte.
Migrantenkerken
Madelon Grant gaat in een eerste artikel in op dynamieken rondom Gen Z in protestantse migrantengemeenschappen in Nederland. Ze schrijft: ook in sommige internationale en migrantenkerken in Nederland komen recentelijk meer jongeren naar de kerk – soms honderden. De vraag is wat daar exact gebeurt: christenen met een migratieachtergrond voeden hun kinderen immers al christelijk op, dus hoe komt het dat bepaalde kerken nu zo groeien?
Nederland kent zo’n 1.200 migrantenkerken. Sommige daarvan zijn one generation churches. Die hebben een gebrek aan aansluiting bij de tweede generatie waardoor die stilletjes verdwijnt. Toch beschrijven jongeren de kerkgemeenschappen waarin ze zijn opgegroeid vaak als ‘familie’. De kerk lijkt dan echt de rol van extended family te vervullen. Zodra de tweede generatie de leiding krijgt in de kerk, gaan er dingen veranderen. Internationale kerken die hard groeien doordat er veel jongeren binnenkomen, zijn vaak kerken geleid door millennials met een tweede of latere generatie migratieachtergrond. Jongeren identificeren zich met deze voorbeeldfiguren, die als een soort grote broer of zus voor hen zijn.
Internationale studenten
In een tweede artikel wordt Alex Ndemezo uit Rwanda geïnterviewd. Hij woont sinds 2020 in Nederland en werkt als pastor en studentenwerker in Rotterdam. Daar probeert hij ‘de einden der aarde’ te bereiken door het evangelie te delen met internationale (en ook Nederlandse studenten). Alex vertelt hoe het is als zendeling in Nederland. Hij zegt dat hij in de afgelopen jaren op de campus een verandering in atmosfeer ervaarde, met name onder de Nederlanders: “In 2024, 2025 zagen we een toename in nieuwsgierigheid bij jongeren. Ze waren opener en minder defensief (naar christenen). Dat betekent trouwens wel dat ze niet alleen openstaan voor het christelijk geloof, maar voor allerlei vormen van spiritualiteit.” Deze ervaringen lijken sluiten aan bij recent onderzoek
van de evangelische studentenbeweging IFES, waarin de kenmerken van Gen Z in verschillende landen wereldwijd werd onderzocht. Interessant: in elk onderzocht land gaven studenten aan dat hun generatie meer bereid is dan hun ouders om hun spirituele overtuigingen te veranderen.
Een internationale kerk
In een derde artikel spreekt Jaap Haasnoot met predikant Ruan Crew en twee jongvolwassenen in de internationale anglicaanse kerk in Utrecht. Haasnoot zoekt antwoord op de vraag: wat trekt jonge mensen aan in een traditionele liturgische kerk? Hij schrijft:
Omdat ik had gehoord dat Holy Trinity, begin 2025 een tweede dienst had toegevoegd vanwege groeiende belangstelling, was ik benieuwd hoe zij aankijken tegen de verhalen over Gen Z en geloof. Opvallend is dat Holy Trinity geen laagdrempelige formule hanteert: de diensten zijn in het Engels en de traditionele liturgie vraagt om inwijding en uitleg. Hoe verhoudt zich dat tot de tiktok-generatie?
De Engelse predikant vertelt: ‘Onze generatie groeide op met veel scepsis tegenover traditionele kerkvormen. Die vonden we ouderwets en afgezaagd. Deze jonge generatie, de twintigers van nu, heeft die ballast niet. Bovendien ligt er bij hen zóveel nadruk op zelfontdekking dat velen zich behoorlijk verloren voelen. Ze weten niet waar ze moeten beginnen, en ze ervaren het als een opluchting dat er een beproefde structuur wordt aangeboden. Een traditie die door de eeuwen heen is gevormd, voelt voor hen als een veilige deken of een fundament dat hen draagt. Daar zijn ze echt naar op zoek. De ironie is dat ik uit de generatie kom die in de Church of England vanaf 2004 volop bezig was met creatieve manieren om het christelijke geloof te delen. De druk om te vernieuwen was toen enorm. Nu doe ik gewoon wat ik altijd deed, en dat lijkt meer dan genoeg betrokkenheid en groei te genereren.’
Willem van der Deijl is programma-coördinator bij de Nederlandse Zendingsraad