“God gaat Zijn ongekende gang” is verschenen als jubileumbundel bij het 125-jarig bestaan van zendingsorganisatie GZB. Een bundel als deze, met “actuele missiologische vragen vanuit de zendingspraktijk” verschijnt niet vaak in ons land, en verdient (alleen al daarom) ruime aandacht en waardering.
Door Willem van der Deijl
Zoals de achterflap zelf aangeeft: “De bundel verrast met prangende vragen, prikkelende overwegingen en actuele verdieping, aangedragen door uitgezonden medewerkers van de GZB van over de hele wereld. Het laat zich lezen als een oproep voor de kerk van vandaag om vanuit de ontmoeting met zending en wereldkerk eigen praktijken te bevragen.”
Andere antwoorden
In de bundel komen in 15 hoofdstukken in totaal 17 auteurs aan het woord. Het boek kan worden gelezen als een verantwoording van waar de Gereformeerde Zendingsbond vandaag staat in een wereld die in de loop van 125 jaar natuurlijk onherkenbaar veranderd is. Zoals de vierkoppige redactie (de Commissie Zending van de GZB) stelt in het voorwoord: “door al die jaren heen zijn binnen de GZB heel verschillende vragen aan de orde geweest. Soms bleven de vragen hetzelfde, maar zijn de antwoorden van vandaag anders.” Bert-Jan Mouw schrijft in de inleiding, dat dit boek niet gezien moet worden als een systematisch opgezette GZB-missiologie, maar als een doordenking van de oefening om wereldwijd te geloven. De openheid om te luisteren en te leren van de kerk in andere contexten staat voorop. In de verschillende hoofdstukken proef je openheid om (zonder snel te oordelen) te leren van het onbekende: bijvoorbeeld van Latijns-Amerikaanse hermeneutiek, van Oost-Europese politieke theologie of van de realiteit van geestelijke machten in het Mondiale Zuiden.
Kwetsbaarheid
Zo dienen zich uit die zendingspraktijk actuele thema’s aan die voor een zendingsorganisatie vandaag dringend vragen om diepe reflectie: Hoe kan herstel plaatsvinden in beschadigde partnerrelaties? Hoe stempelt migratie de praktijk van kerk-zijn en zending? Wat is de betekenis van presentie voor de kwetsbare medemens? Wie is onze gesprekpartner in het Midden-Oosten? Hoe gaan we om met risico in een steeds onveiliger wereld? Wat heeft de ecologische crisis te maken met bekering? De GZB reflecteert in dit boek op deze vragen vanuit een ‘klassieke’ gereformeerde identiteit, vanuit een diep besef van Gods soevereiniteit en Gods eer, vanuit de centraliteit van Christus en zijn kerk, en van de bekering van de mens. Tegelijk worden de thema’s besproken vanuit herkenbaar eigentijdse accenten. Wat opvalt zijn accenten op de kwetsbaarheid van de mens, op mensen in de marge, op een nederige, luisterende houding, op lijden in Christus’ navolging en op de risico’s van zending. Dat zending van God zelf is (“Zijn ongekende gang”) en geen mensenwerk, lijkt openheid te geven om zelf als kerk en als zendingsorganisatie zwak en bescheiden te kunnen zijn. Zo’n bescheiden houding wordt niet allereerst historisch gemotiveerd (postkolonialisme) maar heeft in dit boek bovenal een diepe theologische en missiologische motivatie.
Reflective practitioners
In deze bundel lezen we de waardevolle theologische doordenking van een scala aan thema’s door reflective practitioners – het is die academische reflectie op de praktijk waar het juist de NZR ook om te doen is, en waarom we dit boek dan ook een breed bereik toewensen. Naar aanleiding van het jubileum doen de reflective practitioners van de GZB wat iedere missionaire organisatie idealiter zou doen in een voortgaand proces:
- het interne gesprek over missiologische vragen voeren binnen de eigen organisatie (zelfreflectie),
- de gezamenlijke reflectie voeren met partners dichtbij en ver weg (wat dat betreft is het jammer dat er in dit boek geen mensen uit het Mondiale Zuiden aan het woord komen, zoals eerder in het boekje “Zeven brieven uit de wereldkerk”),
- én de bredere reflectie met de kerk in Nederland over deze thema’s: hoe maken we vruchtbaar wat de “wereldkerk” ons aanreikt? Wat zien we in de spiegels die ze ons voorhoudt? In dit boek gaat het niet alleen over dáár maar ook over (missionair) kerk-zijn en (intercultureeel) christen-zijn híer.
“God gaat Zijn ongekende gang” wordt binnenkort te koop aangeboden door de GZB.